SZTUKA BAROKU: Barokowa sztuka, głównie architektura, rzeźba i malarstwo, cechowała się przepychem orr.amentacyjnym, bogactwem formy, dynamizmem, upodobaniem do kontrastów, przemieszaniem kategorii estetycznych (np. piękna i brzydoty), trójwymiarowością. Barokowa architektura, zarówno sakralna jak i świecka, wyróżniała się mnogością elementów dekoracyjnych oraz przepychem. (więcej…)
GENEZA NAZWY: Termin „renesans” pochodzi od francuskiego słowa rena issance oznaczającego odrodzenie. Pojęcie po raz pierwszy użyte zostało w wieku XVI przez włoskiego malarza i historyka sztuki Giorgia Yasariego na określenie nowatorskich trendów w malarstwie. Jako nazwa epoki kulturalnej i literackiej, termin „renesans” utrwalił się w wieku XIX w pracach historyków. (więcej…)
GENEZA NAZWY: Średniowiecze (z łac. mrfia tempora wieki średnie) to termin na określenie dziejów w kulturze i historii, obejmujących czasy między starożytnością a nowożytnością. Pojęcie używane było już w wieku XVI przez twórców renesansu, w znaczeniu pejoratywnym. Wieki średnie traktowano jako upadek ideałów kultury antycznej, czas zacofania i ciemnoty. Rehabilitacji epoki dokonał wiek XVIII, a zwłaszcza XIX. (więcej…)
WYTŁUMACZENIE NAZWY: Słowo Biblia pochodzi od greckiego wyrazu bibliun, oznaczającego pismo, książkę, zwój papirusu. Liczba mnoga wyrazu biblia to księgi. Słowo „testament” wywodzi się z łaciny (testameniitm), a pierwotnie z języka hebrajskiego i oznacza przymierze. CZAS POWSTANIA: Proces powstawania Starego Testamentu trwał wiele wieków od XIII l w. p.n.e. (więcej…)
CZYM J EST MIT? Mity (z gr. mythos – słowo, mowa, opowieść) stanowiące część religii, zwłaszcza społeczeństw archaicznych, są narracyjnymi opowieściami, wyrażającymi i organizującymi wierzenia danej społeczności. Mity przekazywane początkowo ustnie, uzyskały z czasem kształt literacki, nigdy jednak stały, ale podlegający częstym transformacjom. (więcej…)
Kultura starożytna antyk rozwijała się na obszarze śródziemnomorskim, głównie w Grecji i w Rzymie, na przestrzeni od III tysiąclecia p.n.e. do V w. n.e. W tym czasie istniała już bogata kultura Wschodu, reprezentowana przez ludy Mezopotamii, znające pismo klinowe. Najstarsze dzieła literackie stworzone zostały na tym obszarze przez Sumerów, od których Babilończycy i Asyryjczycy przyjęli pismo i kulturę. (więcej…)
Życiorys Tadeusz Różewicza został podany przed omówieniem jego poezji w części 7a. OKOLICZNOŚCI l CZAS POWSTANIA: Dramat powstawał w latach 1958- 1959. Jego pierwodruk ukazał się w „Dialogu” w 1960 r. W tym samym roku odbyła się prapremiera sztuki w Teatrze Dramatycznym w Warszawie. (więcej…)
Sławomir Mrozek urodził się w 1930 roku w Borzęcinie (woj. tarnowskie). Zadebiutował reportażem Młode miasto (1950) W „Przekroju”, współpracował także z „Dziennikiem Polski”, „Życiem Literackim”. W 1953 roku ukazał się tom opowiadań Półpancerze praktyczne. Od 1956 roku prowadził w kilku krakowskich pismach satyrycznych rubrykę Postępowiec. (więcej…)
Wprowadzając postać narratorakronikarza, Andrzejewski chce uniknąć zaangażowania, poddawania faktów ocenie, stara się o obiektywizm, bezstronność. Bardzo ważną funkcję pełnią w powieści dialogi, które nie tylko posuwają akcję naprzód, ale w których autor prezentuje poglądy różnych bohaterów. (więcej…)
Życiorys Jerzego Andrzejewskiego został podany przed omówieniem utworu Popiół i diament w części 7a.
CZAS l MIEJSCE AKCJI: Akcja utworu jest osnuta wokół krucjaty dziecięcej do Ziemi Świętej w 1212 roku (niewinność dzieci miała pokonać Saracenów). Wyprawie przewodził chłopiecwizjoner, Stefan z Cloyes (w utworze Jakub). W wyprawie tej śmierć poniosło około trzydzieści tysięcy dzieci w wieku od 1016 lat, (więcej…)